L‘ Immaculée Conception
André Breton et Paul Éluard
Eκδ. Υψιλον, 1930
Ενότητα «Ο Άνθρωπος», Κεφάλαιο «Ο Θάνατος»

Ένα χωριάτικο υφαντό κρύβει στην ύφανσή του ένα φούρνο με έντομο. Από χέρι σε χέρι, η ικτίς περνάει με τη μορφή του σκορπιού μέσα στον κιούρτο της κακίας. Ελάτε, ανερμήνευτο μικρό λουλούδι, από δω (κρύβεται). Ε! σωφέρ, εδώ (κατεβαίνει απ’ τη θέση του κι εξαφανίζεται). Περιμένετε, κι όμως θυμόμουν κάποιο όνομα… Μια φτυαριά διαμάντια σ’ όποιον θα με ξανακάνει αυτό το βρωμόσκυλο που ήμουνα!

Και δεν ξεχνώ τίποτα. Υπάρχει ακόμα μια φιάλη αίματος γι’ αυτόν που αναλαμβάνει να ζήσει με εικόνες που δεν τις θέλησα.

Πηγαίνω φοβερά καλύτερα. Οι μάταιες λέξεις που μου έβαλαν στο στόμα αρχίζουν να επιδρούν. Οι όμοιοί μου μ’ εγκαταλείπουν. Βυθίζω το χέρι στη χαίτη των λεόντων, βλέπω τον απατηλόν ορίζοντα που θα ψευδολογήσει μια τελευταία φορά. Εκμεταλλεύομαι τα πάντα και τα ψεύδη μου με τη μορφή της φλούδας κι αυτή η μικρή βόλτα που κάνει περνώντας πάντα από το σπίτι μου. Τίποτα δεν με βοηθάει τόσο πολύ όσο όταν εκείνος με συναντάει.

Κι όμως τι ηλίθιες εξετάσεις! Θα βολευόμουν εν ανάγκη χωρίς αυτή τη μικρή ιστορική ερώτηση. Ευτυχώς που δεν παρουσιάστηκα στις εξετάσεις.

Τα ταξίδια με πήγαν πάντοτε πολύ μακριά. Η βεβαιότητα πως θα φτάσω δεν μου φάνηκε παρά το εκατοστό χτύπημα του κουδουνιού σε μια πόρτα που δεν ανοίγει.

Κι ο πόνος ακόμα ήταν στοιχειωμένος. Όταν αυτή η γυναίκα με το καλαθόπλεκτο σώμα ήρθε να ξεκοιλιαστεί πάνω στο κρεβάτι μου, κατάλαβα πως κρύωνα. Πάγωσα. Αλλά τα νιάτα αγρυπνούσαν: στην πραγματικότητα είχα υποφέρει πολύ λίγο. Πρέπει να ομολογήσω πως κράτησα το κεφάλι της πάνω στο στήθος μου.

Εκεί, αυτό το φως, είναι η νυκτερινή της μορφή που δεν μπορεί να εξαφανισθεί και στηρίζει τη νύχτα κι ερευνά το φως όπου δεν βρίσκομαι.

Εξάλλου, το πηγάδι είναι τελείως στην επιφάνεια. Οι μπούκλες του καλοκαιριού στα μαλλιά τής ανοίξεως για πολλήν ώρα μου εξήγησαν τι είναι η υπόσχεση. Η κτηνώδης βροχή είχε στις αντένες της την πρόοδο που κουτσαίνει μες στον αφρό. Τραγουδάει πάντα το σιωπηλό κι απειλητικό καπρίτσιο, που αφήνει τα πάντα να χαθούν. Ο ήχος της φωνής της είναι μια ουλή.

Να η μεγάλη τραυλή πλατεία. Τα πρόβατα φθάνουν ολοταχώς, πάνω σε ξυλοπόδαρα.