Εγκώμιο στην αμφιβολία
[Απόσπασμα]

Bertholt Brecht

Ευλογημένη να ‘ναι η αμφιβολία!

Σας συμβουλεύω να τιμάτε χαρούμενα και προσεχτικά
εκείνον που τον λόγο σας εξετάζει σαν κάλπικη μονέδα!
Άμποτε να ‘σαστε συνετοί και να μη δίνετε τον λόγο σας με σιγουριά πολλή.

Α, όμορφο που ‘ναι το κούνημα του κεφαλιού για τις «ατράνταχτες» αλήθειες!
Μα απ’ όλες τις αμφιβολίες ομορφότερη είναι
σαν οι φοβισμένοι αδύναμοι σηκώνουν το κεφάλι
και παύουν να πιστεύουν στων τυράννων τη δύναμη.

Α, με πόσο κόπο καταχτήθηκε κείνο το σοφό αξίωμα!
Πόσες θυσίες κόστισε!
Πόσο δύσκολο στάθηκε να βρεθεί πως τα πράγματα ήταν έτσι κι όχι αλλιώς!
Με στεναγμό ανακούφισης
το ‘γραψε ένας άνθρωπος μια μέρα στης Γνώσης το βιβλίο.
Καιρό πολύ έμεινε χαραγμένο εκεί μέσα και γενιές ολόκληρες ζήσαν μαζί του,
το ‘βλεπαν σαν αλήθεια αιώνια.

Μα κάποτε μια υποψία μπορεί να γεννηθεί,
γιατί μια καινούρια εμπειρία τραντάζει το ατράνταχτο αξίωμα.
Ξυπνάει η αμφιβολία.
Και μιαν άλλη μέρα ένας άλλος άνθρωπος
στοχαστικά σβήνει απ’ το βιβλίο της Γνώσης το αξίωμα
με μια μονοκοντυλιά.

Να κι οι αστόχαστοι που ποτέ δεν αμφιβάλλουν.
Η χώνεψή τους είναι άψογη, κι η κρίση τους αλάθευτη.
Δεν πιστεύουν στα γεγονότα, πιστεύουν μόνο στον εαυτό τους.
Αν χρειαστεί, πρέπει αυτούς τα γεγονότα να πιστέψουν.
Είναι απέραντα υπομονετικοί με τον εαυτό τους.
Τα επιχειρήματα τα ακούνε με αυτί σπιούνου.

Στους αστόχαστους που ποτέ δεν αμφιβάλλουν,
συνταιριάζουν οι στοχαστικοί που ποτέ δε δρούνε.
Τούτοι αμφιβάλλουν όχι για να πάρουν μια απόφαση,
αλλά για να μην πάρουν απόφαση καμιά.
Τα κεφάλια τους τα χρησιμοποιούνε μόνο για να τα κουνάνε.

Με σκοτισμένο πρόσωπο
ειδοποιούν τους επιβάτες των καραβιών που βουλιάζουν
πως το νερό είναι επικίνδυνο.
Κάτω απ’ του δημίου τον μπαλτά αναρωτιούνται
αν δεν είναι άνθρωπος κι αυτός.
Μουρμουρίζουν σκεφτικά πως «το θέμα δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμα»,
και πηγαίνουν να πέσουν.
Μοναδική τους δράση ο δισταγμός.
Αγαπητή τους φράση: «Δεν είναι ακόμη ώριμο για συζήτηση».

Γι’ αυτό, αν πιστεύεις την αμφιβολία,
μην παινέψεις την αμφιβολία που καταντάει απελπισία!
Τι ωφελεί η αμφιβολία εκείνον που δεν μπορεί ν’ αποφασίσει;
Μπορεί να πράξει λάθος όποιος δε γυρεύει πολλούς λόγους για να δράσει.
Μα όποιος πάρα πολλούς γυρεύει μένει άπραγος την ώρα του κινδύνου.