Κι αφού πέρασαν λίγες μέρες μέχρι να «ξεφουσκώσει» ο ντόρος για την μικρή έρευνα σχετικά με τους μπλόγκερς και τα μπλογκς, μπορώ πλέον να κάτσω με την ησυχία μου και να την μελετήσω με τον δικό μου τρόπο. Οι λόγοι που με έσπρωξαν να το κάνω αναφέρθηκαν ήδη σε προηγούμενο δημοσίευμα και συνοψίζονται στο εξής:

Θέλησα απλά να δημιουργήσω μια αφορμή για κουβέντα, θέλησα να εξετάσω το πόσο βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε το μέσον το οποίο χρησιμοποιούμε και εάν κατανοούμε τις επιπτώσεις που έχει στην έκφρασή μας.

Σαφώς κι εγώ είμαι κατά των στατιστικών που σκοπό έχουν την εξαγωγή συμπερασμάτων και τελικά, άμεσα ή έμμεσα, να χειραγωγούν αυτούς που την διαβάζουν, αλλά σε αυτήν την μικρή έρευνα δεν υπάρχει τέτοιο θέμα διότι αφενός οι ερωτήσεις διατυπώθηκαν με τέτοιο τρόπο που οι συμμετέχοντες να εκφράζονται ελεύθερα και αφετέρου στο χέρι μας είναι πως θα την διαβάσουμε και τι θέλουμε να αναδείξουμε από αυτήν. Επιπλέον οι στατιστικές και οι μετρήσεις χρειάζονται γιατί δεν δείχνουν μόνο το mainstream αλλά επιβεβαιώνουν και την ύπαρξη του underground.

1ος προβληματισμός: Α, ναι, υπάρχει κι αυτός ο Motorcycle Boy που φροντίζει να κάνει τα πάντα γυαλιά καρφιά τριγύρω του και που χρησιμοποιώ πολλά από τα στοιχεία που ο ίδιος ανέδειξε. Άλλωστε γι’ αυτό τον «έψησα» να κάτσει και να κάνει καμιά δουλειά χρήσιμη στον κοινωνικό του περίγυρο αντί να γράφει για… δολοφόνους:

Motorcycle Boy: Όσοι απάντησαν στο ερωτηματολόγιο του Deuced δεν μπορούν, ούτε κατά διάνοια, να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικό δείγμα των ελλήνων bloggers.

Πολύ σωστά, συμφωνώ κι επαυξάνω και κάνοντας μια βόλτα στα mainstream blogs τριγύρω θα καταλάβετε πως όσοι απάντησαν είναι ακριβώς οι «διαφορετικοί» μπλόγκερς από αυτούς που συνήθως κυκλοφορούν. Επιπλέον αυτό θέλησα να μάθω όταν ζήτησα να γράψει κάποιος 5 μπλόγκερς που διαβάζει συχνά (ερώτηση 14). Θεωρώ πως ο αριθμός 5 είναι αρκετά μεγάλος για να γράψεις 2-3 φίλους σου αλλά και να συμπεριλάβεις 1-2 «μεγάλα» ονόματα στο χώρο των μπλογκς, πράγμα που υπέθετα. Βέβαια δεν δημοσίευσα τα ονόματα επειδή δεν θέλησα να μπω στην διαδικασία να φτιάξω ένα top ten δημοφιλών μπλογκς αλλά είδα πως από τα περίπου 100 διαφορετικά μπλογκς που αναφέρθηκαν, μόλις τα 10 αφορούσαν «γνωστούς» μπλόγκερς με μεγάλη επισκεψιμότητα. Αυτό, αν μη τι άλλο, δείχνει –σ’ ένα βαθμό- τη διαφορετικότητα των συμμετεχόντων σ’ αυτό που γενικά θα ονομάζαμε «κυρίαρχο ρεύμα». Μα, τελικά, αν όσοι απάντησαν θεωρηθούν το «κυρίαρχο ρεύμα» τότε πως διάβολο διαμορφώνεται το ήδη υπάρχον και πραγματικά «κυρίαρχο ρεύμα» χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν οι παραπάνω?

2ος προβληματισμός: Το σημείο στο οποίο διαφωνώ στην προσέγγιση του Motorcycle Boy είναι πως η έρευνα αφορούσε τα «καπέλα». Από τις 45 απαντήσεις (ερώτηση 23), μόνο οι 13 απάντησαν πως συμμετέχουν ενώ οι άλλοι 32, είτε δεν τα ήξεραν είτε τα είχαν ακούσει ή τα είχαν επισκεφθεί είτε δεν τους ενδιαφέρουν τα ομαδικά blogs. Κρίνοντας από αυτό συμπεραίνουμε πως τελικά οι απόψεις που ακούστηκαν ήταν κάτι περισσότερο από τις γνώμες μιας παρέας κι αυτό είναι που με έκανε να τις σκεφτώ ακόμα περισσότερο. Εδώ όμως σταματώ να μιλώ για τα «καπέλα» γιατί ακριβώς το θέμα αγγίζει μια γενικότερη συμπεριφορά πέρα από τα όρια μιας εικονικής (και συνάμα πραγματικής) παρέας. Και έρχομαι στις απαντήσεις της τελευταίας ερώτησης (ερώτημα 25) όπου, αφού αφαιρέσω την ευγενική πλειοψηφία, προσπαθώ να δω μέσα από τους λίγους που το σκέφθηκαν, γιατί κάποιος να θελήσει να απαντήσει σε ένα ανοιχτό ερωτηματολόγιο για τα μπλογκς:

…ήμουν περίεργος να δω τις ερωτήσεις που θα γίνονταν σε έναν blogger. Κάτι μου λέει πως στο μέλλον θα χωριζόμαστε σε δύο στρατόπεδα οι χρήστες του internet: στους bloggers και στους μη bloggers….

…αν βγει έστω και μια καλή ιδέα μέσα από αυτό, αξίζει τον κόπο η ύπαρξη των μπλογκς και δεν γεμίζει απλά “κενά”!…

…με ιντριγκάρει το μπλογκάρισμα..

…θα ήθελα να δω στην επόμενη (έρευνα): “για ποιο λόγο θα έκλεινες το blog σου;” και «τι μπορεί να θεωρηθεί ΠΛΕΟΝ πρωτότυπο σε ένα blog» (μιας και έχουν γραφτεί/ απεικονιστεί/ ειπωθεί σχεδόν τα πάντα)…

…μου άρεσε η έμμεση απαξίωση της στατιστικής, ως λόγου για το ερωτηματολόγιο….

…με ενδιαφέρει το γράψιμο και η ανάγνωση /που δεν έχει να κάνει με ξεπουλημένα ‘best seller’ και στημένα στυλ γραφής που ‘πουλάνε’…

…τι αποκομίζουμε τελικά από την ενασχόλησή μας από τα μπλογκς. Μας πάνε κάπου; Είναι χάσιμο χρόνου; Μας κάνουν να νιώθουμε πιο δημιουργικοί;;; Τέτοια πράγματα…

…υπάρχουν διακρίσεις στο χώρο των blogs? Είτε φυλετικές, είτε πολιτικές, είτε οικονομικές, είτε θρησκευτικές…

…τη θεωρώ πολύ καλή προσπάθεια γνωριμίας -αυτογνωσίας…

Να λοιπόν που οι απαντήσεις δεν φέρνουν μόνο στατιστικές αλλά και ερωτήματα. Και γιατί άραγε να μας ενδιαφέρουν τόσο πολύ τα μπλογκς? Γιατί να προσπαθούμε να ορίσουμε ή να καταλάβουμε ένα ακόμα μέσο έκφρασης? Γιατί να αναρωτιόμαστε για την «πορεία» του και γιατί να «ψάχνουμε» συνεχώς αναμεταξύ μας?

Ίσως φταίει η μαζικότητα του μέσου αλλά παράλληλα και η διαφορετικότητά του από τα συνήθη μέσα έκφρασης. Νιώθουμε τελικά πως μας «χάρισαν» μια φερράρι και κοιταζόμαστε αναμεταξύ μας κάνοντας κύκλους σ’ ένα πάρκινγκ, προσπαθώντας να ονειρευτούμε αν μπορούμε κάποτε να πιάσουμε τα 200 κάνοντας ένα μεγάλο ταξίδι αλλά αντιλαμβανόμενοι πως ακόμα δεν μπορούμε να βγούμε από το πάρκινγκ γιατί δεν έχουμε μάθει να οδηγούμε φερράρι. Ίσως ακόμα φταίει πως πάντα αναζητούσαμε ένα μέσον να εκφραστούμε και τώρα που το βρήκαμε, είτε λέμε μπούρδες είτε κοιταζόμαστε αμήχανοι, ξεχνώντας τελικά τι θέλαμε να εκφράσουμε. Ίσως ακόμα και να βλέπουμε την «εικονική» μας έκφραση σαν ένα δυνητικό ωραιοποιημένο είδωλο της πραγματικής αλλά δεν ξέρουμε ακόμα πώς να επιτύχουμε αυτήν την ωραιοποίηση.

3ος προβληματισμός: Γνωρίζουμε άραγε (όσοι από το 80% απάντησαν πως έχουν μπλογκ) το λόγο για τον οποίο το ανοίξαμε και εκφραζόμαστε εκεί (ερώτημα 8)? Οι περισσότεροι (και προφανώς συμφωνούμε όλοι μαζί τους) είπαν πως είχαν ανάγκη επικοινωνίας, ψυχοθεραπείας, γνωριμίας, περιέργειας και οτιδήποτε θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει. Βέβαια υπάρχουν και τα τσατ και τα φόρα αλλά και άλλα μέσα περισσότερο ομαδικά που θα μπορούσαν να προσεγγίσουν (ή προσεγγίζουν) καλύτερα την ανάγκη επικοινωνίας , ψυχοθεραπείας, γνωριμίας, περιέργειας κλπ. Αλλά υπάρχει μια διαφορά. Τα μπλογκς εξυπηρετούν και αυτές τις ανάγκες αλλά παράλληλα σε κάνουν να βγάζεις και άλλα πράγματα από μέσα σου, όπως μερικοί φίλοι είπαν:

…η χρήση του εξυπηρετούσε αποκλειστικά τον εγωισμό μου. Σκεφτόμουν κάθε μέρα τι αξίζει από την καθημερινότητά μου να δημοσιευτεί, τι είναι ενδιαφέρον ώστε μέσω αυτού να παρουσιαστώ εγώ ώς ένας ενδιαφέρων άνθρωπος. Τελικά, όταν συνειδητοποίησα πως το νόημα δεν είναι να αρέσει η περσόνα που δημιούργησα στο blog μου, αλλά να αρέσω εγώ ο ίδιος, σαν Σ. και όχι σαν Χ., σταμάτησα να δημοσιεύω καθημερινά και αρκέστηκα στο να δημοσιεύω θέματα ή εικόνες που πιστεύω πως θα ενδιαφέρουν κι άλλους εκτός από εμένα, ή πράγματα και εικόνες που πιστεύω πως μπορούν να χαρίσουν στους αναγνώστες μια όμορφη στιγμή, μέσα στην ημέρα τους…

…γιατί από πάντα η λατρεία μου, η ανάγκη μου ήταν να εκφράζομαι μέσω του γραπτού λόγου… γιατί στο μπλογκ μου ο μόνος που μπορεί να με λογοκρίνει είμαι εγώ και μπορώ να εκφράζω ελεύθερα τις απόψεις μου, είτε αυτό αρέσει είτε όχι…

…ήθελα να εκφράσω μια πλευρά μου που δε φαίνεται τόσο, είτε αυτό είναι για να εξηγήσω στους φίλους μου κάποια πράγματα, είτε για να γοητεύσω τους αναγνώστες μου και να ικανοποιηθεί η ματαιοπονία μου…

…είναι ένα άψογο εργαλείο και για πλήρη ανάπτυξη της δημιουργικότητας του καθενός (μιας και είναι ένας χώρος δικός σου, που ελέγχεις πλήρως -σε αντίθεση με το forum που παίζει περισσότερο στο σχολιασμό και όχι στο έργο αυτό καθεαυτό) αλλά και για συγκέντρωση like-minded ατόμων…

…όλα αυτά που μπορούν να ειπωθούν… να ξεχαστούν… να ομορφαίνουν… να πικράνουν… όλα αυτά που ζω, μαζί, χώρια, στα όνειρά μου, στους εφιάλτες μου. όλα εκείνα που προς στιγμή φοβάμαι… όλα αυτά που δεν μου έρχονται αμέσως στο στόμα και μετά με πιάνει το “αχ… γιατί να μην είχα πει…” όλα που μένουν, σε μια καθημερινότητα Όλα που μοιράζομαι με την μοναξιά μου…

Και αυτό ακριβώς επιβεβαιώνει και ο φίλος που δεν έχει και δεν θα έφτιαχνε μπλογκ:

…μου φαίνεται πολύ μοναχικό και είναι μια μορφή επιφανειακής επικοινωνίας στην οποία λείπει ο ουσιαστικός διάλογος…

Τελικά τα μπλογκς είναι το παράθυρο ή ο καθρέφτης? Μα ακριβώς γι’ αυτό το λόγο τα χρησιμοποιούμε, για να δούμε. Το τι θα δει ο καθένας μέσα από αυτά εξαρτάται από τον ίδιο. Είναι τόσο μοναχικό όσο εμείς επιλέξουμε να είναι και τόσο ομαδικό όσο εμείς αφήσουμε να είναι.

…ήθελα να γράφω αυτά που δεν μπορώ να πω. Αλλά τελικά δεν μπόρεσε να γίνει αυτό γιατί μετά από λίγο κατάλαβα ότι θέλοντας και μη έγραφα για τους άλλους κι όχι για μένα…

4ος προβληματισμός: Εδώ σηκώνει πολύ κουβέντα για το αν θεωρούμε το μπλογκ σαν «εικονικό σπίτι» (ερώτημα 11) μιας που οι περισσότεροι απάντησαν πως δεν θεωρούν σωστή αυτήν την έκφραση και το θέμα θα έληγε εδώ εάν δεν ήταν πεδίο ελεύθερης άποψης αλλά στυγνή ερώτηση. Εξετάζω λοιπόν τις απαντήσεις ΜΟΝΟ όσων απάντησαν πως ΔΕΝ θεωρούν σωστή αυτή την έκφραση:

…δε νομίζω; Εσύ ανοίγεις το σπίτι σου σε όλους; Και σε ανθρώπους τύπου σπαμ; Ναι μεν μπορεί να γράφεις προσωπικά σου αλλά είναι ανοιχτό σε όλους, όπως θα έπρεπε να είναι και το σπίτι σου, δε λέω, αλλά συνήθως δεν είναι!…

…Διαφωνώ. Το μπλογκ είναι ο χώρος που το ιδιωτικό συναντά το δημόσιο…

…Τι θα πει εικονικό; Και τι σχέση έχει με την πραγματικότητα. Δείχνει και δε δείχνει πράγματα για τον άλλο. Ο άλλος μπορεί να είναι περσόνα, μπορεί να βγαίνει και με το όνομά του φαρδύ πλατύ. Γενική ερώτηση, δεν μπορεί έτσι γενικά να απαντηθεί…

…ένα blog τις περισσότερες φορές απεικονίζει αυτό που ο ιδιοκτήτης του δεν μπορεί να είναι. Έναν δεύτερο εαυτό, μια περσόνα που μέσω αυτής, ο blogger μπορεί επιλεκτικά να προσανατολίσει το αναγνωστικό κοινό σχετικά με τη γνώμη που θα σχηματίσει για εκείνον/η…

…έτσι θα έπρεπε να είναι. σαν ένα καθιστικό που καλείς τα φιλαράκια για να πιείτε καμιά μπύρα και να τα πείτε. συχνά όμως εξελίσσεται σε ένα κωλοχανείο που πετάει ο ένας στον άλλον καρεκλοπόδαρα και καδρόνια. δεν λέει…

…το δωμάτιό μου είναι σαφώς πιο μπουρδέλο από το μπλογκ μου …άρα μούφα η υπόθεση…

…δεν το ξέρω αυτό. Όντως θα μπορούσε να είναι αλλά εμένα δεν είναι γιατί δεν έχω ιδέα από templates κλπ οπότε δεν είναι αυτό που θα ήθελα, θα προτιμούσα να μην το νομίζουν αυτό για το blog μου…

…δεν συμφωνώ. Γιατί κάποιοι έχουν τεχνικές γνώσεις πάνω στο «στήσιμο» ενός site/blog ενώ κάποιοι άλλοι απλά γουστάρουν να γράφουν και δεν γνωρίζουν πολλά από τα ‘extra stolidia’ plus μπορεί να μην έχουν χρόνο λόγω δουλειάς να κάτσουν να μάθουν τεχνικές λεπτομέρειες και να είναι της «θεωρητικής σχολής» και μόνο lol…

…Το δικό μου είναι μάλλον ο άλλος εαυτός μου οπότε δε θα συμφωνήσω. Και όσοι με γνωρίζουν δε πιστεύουν ότι τα γράφω εγώ. Από την άλλη, λες να μη ξέρουν τόσο καλά τελικά; Χμ… δηλαδή συμφωνώ με την πρόταση; Ουφ, μπερδεύτηκα!…

…Σε περιπτώσεις που κάποιος αφήνει υβριστικά σχόλια στο blog μου χωρίς κάποιο συγκεκριμένο λόγο και άσχετα από το θέμα του κειμένου μου “πιάνομαι” από την ιδέα του “σπίτι μου είναι και δεν είμαι υποχρεωμένη να αφήνω τον κάθε ένα να το βρωμίζει”. Από την άλλη το να σκέφτομαι έτσι μου φαίνεται ανεπίτρεπτο αφού το μέσο είναι ελεύθερο. Είναι ένα θέμα που με μπερδεύει…

…Διαφωνώ. Πολύς κόσμος δείχνει διαφορετική εικόνα στο διαδίκτυο απ’ ότι στην πραγματική ζωή. Επίσης δεν γίνεται να τεθεί σοβαρά θέμα ιδιοκτησίας…

heh όχι, σίγουρα όχι -it is as public as it can be when not restricted in access -and anyone who writes should be aware that no matter real-life status, etc he/she is pretty much exposed - there are issues of managing your online identity, not becoming obsessive on the one hand, not letting overexposure get to you etc etc, and meanwhile enjoying that you have a blog and leaving your personal trademark and bla bla -but no, not a home online and funny people take such a personal offence in so many things said in their blogs - truth is, that even in public, i would take offence if i thought somebody’s behavior is inappropriate and most likely would react -point is, the NIMBY syndrome is catching up here as well…

…Όχι δεν πιστεύω ότι ισχύει. Αφενός γιατί ο καθένας μπορεί να προβάλει διαφορετική εικόνα του εαυτού του στο διαδίκτυο που δεν συμπίπτει με την πραγματικότητα…

…Μπα. Τι παει να πει σπίτι; Προτιμώ την έννοια χώρος. Αφήνει όσο περιθώριο χρειάζεται για να δεις ευέλικτα τη φάση ΚΑΙ δε φέρνει στο μυαλό τυποποιημένα πράγματα…

…Δεν ισχύει πάντοτε, κάποιοι αναπτύσσουν περσόνες…

…μπορεί να είναι χόμπι, ασχολία, ψώνιο, για μερικούς δουλειά, αλλά σπίτι δεν είναι. Στο σπίτι μας δεν βάζουμε όποιον να ‘ναι, εδώ είναι μπατε σκύλοι αλέστε…

…Δεν συμφωνώ με την άποψη. Κάθε μπλογ είναι διαφορετικό, και ο κάθε μπλόγκερ βλέπει με διαφορετικό τρόπο το blogging…

Από όλες αυτές τις αρνητικές απαντήσεις προκύπτει πως τελικά θεωρούμε το μπλογκ μας «εικονικό σπίτι». Η έννοια του «εικονικού» ορίζει πως το αντικείμενο που διαπραγματευόμαστε δεν έχει φυσική υπόσταση, δεν έχει φυσικές διαστάσεις αλλά παράλληλα δεν είναι κάτι ιδεατό, δεν υφίσταται μόνο σαν άποψη /θεωρία /σκέψη αλλά «υπάρχει» με την έννοια πως αντιλαμβανόμαστε τα αποτελέσματά του και το χρησιμοποιούμε, μάλιστα το δημιουργούμε. Είναι ένα τεχνολογικό δημιούργημα που του προσδίδουμε ιδιότητες που εμείς επιλέξουμε, χωρίς να δεσμευόμαστε γι’ αυτό ή από αυτό και χωρίς να αντικατοπτρίζει κατ’ ανάγκη την πραγματικότητα, όπως εμείς την αντιλαμβανόμαστε, αλλά τη πιθανή, τη «δυνητική» πραγματικότητα, που μπορεί να είναι ίδια ή διαφορετική με την ισχύουσα.

Από την άλλη ως «σπίτι» εκλαμβάνουμε την έννοια του «οικείου», του τόπου εκείνου που θα μπορούμε να αισθανόμαστε λιγότερο δεσμευμένοι από κοινωνικούς κανόνες, περισσότερο ελεύθεροι στην έκφρασή μας και στην κίνησή μας. Προσδίδουμε σε αυτό ΚΑΙ την έννοια της «ιδιοκτησίας» κι αυτό για τον λόγο πως στην πραγματική μας ζωή, περισσότερο ελεύθεροι αισθανόμαστε μόνο σε ότι θεωρούμε «δικό μας». Μόνο στο σπίτι μας μπορούμε να κάτσουμε αναπαυτικά με τις παντόφλες μας. Ίσως αυτή να είναι η διαφορά και με άλλες μορφές δικτυακής επικοινωνίας, πως για παράδειγμα σ’ ένα φόρουμ υπάρχουν κανόνες ήδη θεσπισμένοι από τους διαχειριστές που αν δεν σεβαστούμε θα το εγκαταλείψουμε ή θα μας διώξουν. Ή σ’ ένα κανάλι τσατ, οι κανόνες καθορίζονται από τους συμμετέχοντες εκείνη τη στιγμή, κάνοντας το συμβιβασμό της αποδοχής του «άλλου» χάριν της επικοινωνίας που θα μπορούσε ν’ αναπτυχθεί. Αντίθετα στα μπλογκς, ο διαχειριστής του καθορίζει τους κανόνες, ενίοτε αλλάζοντάς τους ή παραβαίνοντάς τους, κάνοντας όσους συμβιβασμούς θέλει –ή δεν θέλει-, όπως αντίστοιχα είναι και το… σπίτι μας. Προφανώς και δεν ισχύει η κλασσική έννοια της ιδιοκτησίας, άσχετα εάν πολλοί θεωρούν πως το μπλογκ τους τους ανήκει και με αυτόν τον τρόπο.

Motorcycle Boy: …ακόμα και πολλοί από αυτούς που διαφωνούν με τη συγκεκριμένη έννοια, αναφέρουν ιδιότητες του blog οι οποίες προσδιορίζουν ακριβώς αυτό που μπορεί να οριστεί σαν «εικονικό σπίτι». Το σπίτι που θα ήθελαν να έχουν και το σπίτι που δημιουργούν δικτυακά με τις ελευθερίες και τους περιορισμούς που τους παρέχει το μέσο. Αυτό δείχνει το ισχυρό «ιδιοκτησιακό αίσθημα» από το οποίο κατέχεται η κοινωνική πλειοψηφία. Αν το θέλεις πιο γλαφυρά –η άποψη οικειοποίησης ενός χώρου ο οποίος απλά σε φιλοξενεί και στον οποίο έχεις μηδενικά δικαιώματα σε βάθος χρόνου…

Γι’ αυτό και οι απαντήσεις «δεν είναι αυτό που έχω», «δεν είναι αυτό που θέλω» ή «δεν είναι αυτό που μπορώ», σημαίνουν ακριβώς πως αισθάνονται πως «είναι» αλλά όχι «όπως θα ήθελαν να είναι». Και βέβαια αναρωτιέμαι τι να σ’ εμποδίζει να το φτιάξεις «όπως θα ήθελες να είναι» ή όπως πολύ σωστά αναφέρει μια ακόμα απάντηση που μετατρέπω σε ερώτηση:

…(γιατί να μην είναι το) εικονικό γουανα-μπι σπίτι του κάθε ένα?

5ος προβληματισμός: Μα τι ακριβώς είναι τα μπλογκς (ερώτημα 13)? Οι περισσότεροι με διαφορά είπαν πως τις θεωρούν –και- προσωπικές σελίδες (που φυσικά είναι) και αυτό επιβεβαιώνει την έννοια της οικειότητας μιας και ο όρος «προσωπικές» αφορά αποκλειστικά την διαμόρφωση του περιεχομένου (και ενίοτε της αισθητικής) από τον μπλόγκερ. Ίσως όμως καλύτερα να τα είπαν οι φίλοι/ες που απάντησαν «μειοψηφώντας»:

… δεν είναι τίποτα άλλο από ένα μέσο. Ό,τι έχει σημασία είναι ο άνθρωπος που κρύβεται πίσω του…

…ένα μεγενθυμένο εικονικό ΕΓΩ…

Τέλος Α’ Μέρους… ίσως να συνεχίζεται…

ΥΓ: Διαβάζω όλες τις απαντήσεις αλλά προτιμώ να προβληματίζομαι πάνω σε μερικές από αυτές χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν κοιτώ τις υπόλοιπες. Εάν θέλετε να τις διαβάσετε όλες απλά πηγαίνετε στην σελίδα με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα.